Blok Zincir (BlockChain) Mühendisliği
Son birkaç yıldır ülkemizde ve dünyada en çok konuşulan konulardan biri kripto paralar. Tabi bizim konumuz kripto paralar değil. Arkasındaki teknoloji olan Blockchain yani bizim dilimizdeki adı ile Blok zincir. Peki nedir bu blockchain? Bizi ilgilendiren kısmı nedir? Gençler bununla ilgilenmeli mi?
Günümüz teknoloji dünyasında sosyal medya, e-ticaret siteleri, bankacılık uygulamaları, gelişen diğer cihaz ve uygulamalar oldukça fazla veri üretmektedirler. Elbette bu kadar çok verinin kontrolü, yönetimi, güvenliği, bakımı oldukça problem bizler ve şirketler için. Geçtiğimiz yıl twitter kullanıcılarının bir kısmının bilgilerinin çalındığı söylenmişti. Geçen günde bu bilgilerin satışa çıktığı haberi geldi. Sürekli kullandığımız uygulamalardan biri ile ilgili “verilerinin bir kısmı çalındı” diye bir haber gördüğümüzde tedirgin olmuyor muyuz? Elbette oluyoruz.
Bundan dolayı finans sektörü başta olmak üzere, veri depolama, veri yönetim ve veri güvenliği arayışlarına her geçen gün yenileri eklenmektedir. Bunun son ve popüler olanı blok zinciri yani blokchain teknolojisidir. Kripto para birimi Bitcoin ile popüler hale gelen blok zinciri teknolojisi sadece sanal para birimi teknolojisi değildir.
Blok zinciri 2008 yılında ortaya çıktı ve 2009 yılında Bitcoin ile tanınmaya başlandı. Bu teknoloji bozulmayan büyük bir bilgi deposu aslında. Burada işlemler bloklar halinde tutuluyor ve bloklar birbirine bağlanarak zincir oluşturuyor. İsmi de buradan geliyor zaten.
Blok zinciri teknolojisinin dördüncü sanayi devriminin merkezinde olacağı söyleniyor. Hatta iş stratejileri ve organizasyonel değişimler konusunda uzman Don Tapscott gerçek devrimin sanal-dijital paranın temelini oluşturan blok zinciri olduğunu ifade ediyor.
Şu an IBM, HSBC, Walmart, Samsung, Microsoft gibi büyük şirketler ve bir çok küçük şirket bu teknolojiyi kullanıyor ya da bunun üzerinde çalışıyorlar.
Bu iş için birinci aşama; bilgisayar bilimi, bilgi sistemleri alanından mezun olmaktır. Günümüz koşullarında bunları üniversite okumadan, kurslardan da öğrenebileceğinizi düşünebilirsiniz. Haklısınız da. Ama eğer şirketlerde bir yerlere gelmek istiyorsanız, bir lisans derecesine sahip olmanız sizi ön planda tutacaktır. Hatta bazı şirketler yüksek lisans şartı bile koşuyor. Önceki videolarda da dediğim gibi artık birçok kişi üniversite mezunu olabiliyor. Siz kendinize üniversite dışında ne kattınız? Ekstra kurslar olur, yüksek lisans olur. İşte sizi öne çıkaran bunlar oluyor. Ki bu teknoloji hakkında da kurslar açılmaya başladı.
Blok Zinciri Kullanım Alanları?
Para Transferleri:
Blok zincir teknolojisi kullanarak yapılan para transferleri, mevcut para transfer hizmetlerini kullanmaktan daha ucuz ve daha hızlı olabiliyor. Bu, özellikle daha yavaş ve pahalı olan sınır ötesi işlemler için geçerlidir.
Sigorta ve Akıllı Sözleşmeler
Bir blok zincirinde akıllı sözleşmelerin kullanılması, müşteriler ve sigorta acenteleri için daha fazla şeffaflık sağlayabilir. Tüm tekliflerin bir blok zincirine kaydedilmesi, müşterilerin aynı olay için mükerrer taleplerde bulunmasını engelleyecektir. Ayrıca, akıllı sözleşmelerin kullanılması, ödeme alma sürecini de hızlandırabilir.
Gayrimenkul:
Bu teknoloji tapu kayıtlarına gerçek zamanlı erişim için kullanılmaktadır. Aynı zamanda tapu işlemleri için bir çok evrak gerekmektedir. Blok zincir teknolojisi zaman, evrak ve para tasarrufu sağlayabilir.
Güvenli Kişisel Bilgiler
TC kimlik numaranız, doğum tarihiniz ve diğer kişisel bilgileriniz gibi verileri bir yerde (ör. bir blok zincir) tutmak, saldırılara karşı daha duyarlı olan mevcut sistemlerden daha güvenli olabilir. Blockchain teknolojisi, seyahat, sağlık, finans ve eğitim gibi sektörlerde ihtiyacı olanların erişimini geliştirirken tanımlayıcı bilgilere erişimi güvence altına almak için kullanılabilir.
Seçimler
Kişisel kimlik bilgileri bir blok zincirinde tutulursa, bu bizi blok zinciri teknolojisini kullanarak oy verebilmek çok uzak olmaz. Blok zincir teknolojisini kullanmak, hiç kimsenin iki kez oy vermemesini, yalnızca uygun seçmenlerin oy kullanabilmesini ve oyların tahrif edilememesini sağlayabilir. Dahası, akıllı telefonunuzdaki birkaç düğmeye basmak kadar basit hale getirerek oylamaya erişimi artırabilir. Aynı zamanda, bir seçim yapmanın maliyeti de önemli ölçüde azalacaktır.
Sağlık Bilgilerinin Güvenliği
Sağlık kayıtlarının bir blok zincirinde tutulması, doktorların ve tıp uzmanlarının hastaları hakkında doğru ve güncel bilgiler elde etmelerini sağlayabilir. Bu, birden fazla doktora giden hastaların mümkün olan en iyi sağlık hizmetini almasını sağlayabilir. Ayrıca sigorta bilgileri veri tabanında tutulursa, doktorlar bir hastanın sigortalı olup olmadığını ve tedavisinin karşılanıp karşılanmadığını kolayca doğrulayabilir.
Sağlık sektöründe en büyük sıkıntılardan biri de sahte ilaçlardır. İlaç, üretiminden itibaren hastaya ulaşana kadar doğrulanması ve denetlenmesi de blok zincir teknolojisi ile sağlanabilir.
Telif Hakları
İnternet üzerinden dağıtılan müzik ve film dosyalarını izlemek için blockchain teknolojisini kullanmak, sanatçılara çalışmaları için ödeme yapılmasını sağlayabilir. Blok zinciri teknolojisi, aynı dosyanın birden fazla yerde bulunmadığından emin olmak için icat edildiğinden, korsanlığın azaltılmasına yardımcı olmak için kullanılabilir. Dahası, akış hizmetlerinde oynatmaları izlemek için bir blok zinciri ve ödemeleri dağıtmak için bir akıllı sözleşme kullanmak, daha fazla şeffaflık ve sanatçıların alacakları parayı alma güvencesi sağlayabilir.
NFT
NFT’ler, genellikle dijital sanat haklarına sahip olmanın yolları olarak düşünülür. Blok zinciri, verilerin iki yerde bulunmasını engellediğinden, blok zincirine bir NFT koymak, bir dijital sanat eserinin yalnızca tek bir kopyasının var olduğunu garanti eder. Bu, fiziksel sanata yatırım yapmak gibi olabilir, ancak depolama ve bakım dezavantajları olmadan.
NFT’ler çeşitli uygulamalara sahip olabilir ve sonuçta verilerle temsil edilebilecek her şeyin sahipliğini aktarmanın bir yoludur. Bu bir evin tapusu, bir videonun yayın hakkı veya bir etkinlik bileti olabilir. Uzaktan benzersiz herhangi bir şey bir NFT olabilir.
Lojistik ve Tedarik Zinciri Takibi
Öğeleri bir lojistik veya tedarik zinciri ağında hareket ederken izlemek için blok zincir teknolojisini kullanmak, çeşitli avantajlar sağlayabilir. Her şeyden önce, veriler güvenli bir blokta bulunduğundan ortaklar arasında daha fazla iletişim kolaylığı sağlar. İkincisi, blok zincirindeki veriler değiştirilemediğinden daha fazla güvenlik ve veri bütünlüğü sağlar. Bu, lojistik ve tedarik zinciri ortaklarının, sağladıkları verilerin doğru ve güncel olduğuna daha fazla güvenerek birlikte daha kolay çalışabilecekleri anlamına gelir.
Veri Depolama
Bir veri depolama çözümüne blockchain teknolojisi eklemek, daha fazla güvenlik ve bütünlük sağlayabilir. Veriler merkezi olmayan bir şekilde depolanabileceğinden, ağdaki tüm verileri hacklemek ve silmek daha zor olurken, merkezi bir veri depolama sağlayıcısının yalnızca birkaç yedek noktası olabilir. Ayrıca, erişim tek bir şirketin faaliyetlerine bağlı olmadığı için verilere daha fazla erişim anlamına gelir. Bazı durumlarda, veri depolama için blok zincir kullanmak da daha ucuz olabilir.
Pırlanta Sektörü
Pırlanta sektörünün en büyük problemi kaçakçılıktır. Taşlar küçük, gizlenmesi ve taşınması kolaydır. Suçlular için işlemlerin gizli tutulması önemli bir faktördür. Şu an bunun için her taşa işlem yaparken eşlik edecek benzersiz bir parmak izi oluşturarak her elmas için bir “dijital pasaport” ataması yapan bir uygulama kullanıloyor.
Neden Blok Zinciri Mühendisi Olmalıyız?
Öncelikle yüksek maaş diyebilirim. Şu an revaçta olan bu dal ileri de daha da büyüyecektir. Ayrıca yeni ve talep gören bir teknoloji olduğundan ileride bu alanda oldukça fazla uzmana ihtiyaç duyulacağını düşünüyorum.
Her yerden çalışılabilir bir alan olması da cazip. Uzaktan çalışma ile bir çok şeyi yapabilirsiniz. Ki yaşadığımız pandemi sürecinden sonra bir çok firma yazılım uzmanlarını evden çalıştırmaya devam ediyorlar.
Şu an için bir çok başlangıç şirketi olmasına rağmen buna yatırım yapan firmalar her geçen gün biraz daha artıyor. Markaların bazılarından bahsetmiştim. Bu markalarda çalışan blok zinciri mühendisi olduğunuzu bir düşünün. Hayali bile güzel değil mi? Neden olmasın?
Ve son olarak bir konuda uzman olarak otomasyon, bankacılık, finans, sağlık hizmetleri, medya ve sayamadığım daha fazlası olmak üzere bir çok sektörde iş imkanınız olabilir.
Umarım biraz olsun bu konuda sizleri aydınlatabilmişimdir.
Hemen hatırlatayım ki, geleceğin meslekleri serisi devam edecek.
Buraya kadar okuduğunuz için teşekkürler.
Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle.
Sağlıcakla kalın.
Kaynaklar:
Bilişim Teknolojileri Dergisi, Cilt: 13, Sayı: 2
